USAF to study effects of noise exposure on health
There is a thing connected to aviation from its beginning. It’s the noise. In the early decades of the aviation development, when most of the airplanes were equipped with propeller engines, that was not a big deal but now, with many aircraft equipped with powerful jet engines, it is. That is the main reason the U.S. Air Force (USAF) is set to begin ...
Czy w Boguszynie powstanie lotnisko użytku wyłącznego?
Lotnisko to także, a może przede wszystkim kwestia bezpieczeństwa regionu i właśnie temu aspektowi poświęcone było spotkanie 8 kwietnia 2016 r. w Boguszynie, którego organizatorem był wójt Stanisław Longawa. Zaproszeni zostali przedstawiciele instytucji, które bezpośrednio bądź pośrednio odpowiadają za bezpieczeństwo osób, mienia i środowiska...
Chińskie czy Tajwańskie Siły Powietrzne?
Wielki boom ekonomiczny na przełomie XX i XXI w., znacznie przyspieszył tak ilościowy jak i jakościowy rozwój chińskich sił zbrojnych – w tym lotnictwa. Do 2003 r. zakupiono w Rosji myśliwce Su-30MKK (76 egz.) oraz Su-30 MKK2 (24 egz.). W Rosji zamówiono samoloty transportowe Ił-76 oraz samoloty cysterny Ił-78. Chiny wyprodukowały także ...

Po II wojnie światowej kontynuowano rozwijanie lotnictwa wojskowego w nowej rzeczywistości polityczno-militarnej. Kraje zachodniej Europy, czując się zagrożone przez ZSRR, powołały do życia, w imię kolektywnej obrony, sojusz NATO (9 sierpnia 1949 r.) w którym pryncypialną rolę odgrywały Stany Zjednoczone. W odpowiedzi ZSRR i jego europejscy satelici podpisali kilka lat później - 14 maja 1955 r.  w Warszawie - Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej zwany potocznie Układem Warszawskim. Systematycznie nabierał tempa wyścig zbrojeń pomiędzy obydwoma zantagonizowanymi blokami.


Znaczne zaostrzenie się sytuacji międzynarodowej na przełomie lat 40. i 50. spowodowało, że w Polsce wdrożono program liczebnego i jakościowego rozwoju lotnictwa. Sformowano wówczas Dowództwo Obrony Powietrznej Kraju.  Z kolei w  roku 1954 Wojska Lotnicze połączono z Wojskami Obrony Powietrznej Kraju, tworząc Wojska Lotnicze i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju. Nowa formacja skupiała zarówno jednostki lotnicze jak i przeciwlotnicze. 3Antonow An-2 zwany Antkiem który służył w polskim lotnictwie wojskowy

W polskim lotnictwie wojskowym do 1951 r. używano samolotów śmigłowych pochodzących głownie z okresu II wojny światowej. Były to maszyny z radzieckiego demobilu, otrzymywane sukcesywnie w miarę jak ZSRR przezbrajał swoje lotnictwo w nowocześniejsze konstrukcje.

Pierwsze samoloty odrzutowe trafiły do lotnictwa Ludowego Wojska Polskiego na początku lat 50. Były to maszyny myśliwskie Jak-23 oraz MiG-15 (ten drugi również w dwumiejscowej wersji szkolnej). Z kolei w roku 1961, przyjęto na uzbrojenie lotnictwa wojskowego samoloty MiG-17. Godnym uwagi jest, że niezależnie od dostaw radzieckich samolotów, ich produkcję licencyjną kontynuowano także Polsce: MiG-15 pod oznaczeniem Lim-1 był produkowany od 1952 r., zaś MiG-17 pod oznaczeniem Lim-5 od 1955 r. Powstała również jego rozwojowa wersja szturmowa, która znalazła się w produkcji od roku 1964.5 Samolot myśliwski MiG-23MF

Początkowo niezwykle ambitne plany rozbudowy polskiego lotnictwa wojskowego musiały ulec ograniczeniom, gdyż ogromne wydatki na zbrojenia przyczyniły się do załamania 6-letniego planu gospodarczego. Ostatecznie w połowie lat 50., przyjęto strukturę w skład której wchodziły: Dowództwo Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju, 3 Korpus Lotnictwa Mieszanego (9., 10., 11. Dywizje Lotnictwa Myśliwskiego, 8. Dywizja Lotnictwa Szturmowego), 3 dywizje lotnictwa myśliwskiego OPL (5.,6.,7.), 36. Lotniczy Pułk Specjalny, 21. Samodzielny Pułk Lotnictwa Rozpoznawczego, 37. Pułk Łączności, 3 eskadry lotnictwa łącznikowego (10., 11., 13.), 2 eskadry kierowania ogniem artylerii (1. i 12.) 19. eskadra holownicza, 27. samodzielna eskadra sanitarna, 3 oficerskie szkoły lotnicze (w tym 1 techniczna). W 1956 r. na uzbrojeniu lotnictwa wojskowego PRL znajdowało się 1046 samolotów bojowych, w tym 779 odrzutowych oraz 663 samoloty szkolne, łącznikowe i transportowe, w tym 96 odrzutowych. Dowództwu Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej podlegało wówczas łącznie ok. 73 000 żołnierzy1.6 MiG-21 z 3 Eskadry Lotnictwa Taktycznego

W roku 1957 wszystkie stanowiska oficerskie w Lotnictwie Wojskowym LWP przejęli Polacy, albowiem do tej pory najwyższe stanowiska były zarezerwowane dla oficerów radzieckich. Z całości sił powietrznych wydzielono w 1957 r. Lotnictwo Operacyjne, którego podstawowym zadaniem stało się udzielanie wsparcia wojskom lądowym. Zreorganizowano także szkolnictwo w skład którego wchodziło teraz 6 szkół I stopnia2 oraz 3 wyższe uczelnie II stopnia3.

W międzyczasie na stan polskiego lotnictwa wojskowego trafiały nowe samoloty. W 1952 r. do służby wszedł pierwszy i jedyny odrzutowy bombowiec jaki służył w polskim lotnictwie – był to samolot typu Ił-28 (użytkowany do 1979 r.). W przypadku samolotów szturmowych, początkowo używano tylko maszyn z silnikiem tłokowym typu Ił-10. Stricte szturmowe samoloty odrzutowe pojawiły się w Polsce dopiero w 1965 r. w postaci samolotów Suchoj Su-7. Następnie dołączyły do nich Su-20 (od 1974 r.) oraz Su-22 (od 1984 r.).

Pod koniec lat 50. Polska otrzymała także niewielką partię  samolotów myśliwskich typu MiG-19 (36 sztuk - 12 w wersji P i 14 w wersji PM), zaś od 1963 r. do jednostek myśliwskich zaczęły napływać samoloty MiG-21  które odtąd, w wielu różnych wersjach, aż do początku XXI w. były podstawowymi samolotami lotnictwa polskiego. W latach 1963-2003 Polska posiadała aż 582 sztuki tych maszyn4 i była drugim po ZSRR, posiadającym 6000 MiGów-21, ich użytkownikiem pod względem ilości posiadanych samolotów w całym Układzie Warszawskim. W 1979 r. do służby w lotnictwie polskim trafiły 42 samoloty MiG-23, zaś od 1989 r. zaczęły się dostawy samolotów MiG-29, które służą w naszych siłach powietrznych do dziś.7 Lekki śmigłowiec wielozadaniowy Mi-2 2

Lotnictwo wojskowe użytkowało także samoloty transportowe i pasażerskie, a były to następujące typy: Ił-14 (od 1955 r.), Ił-18 (od 1961 r.), An-12B (od 1966 r.), An-26 (od 1972 r. ), Jak-40 (1973 r.) i Tu-154 (14 sztuk od 1985 r. w PLL LOT, latały do 1996 r.; 2 zostały przejęte przez Siły Powietrzne RP, z których jeden rozbił się 10 kwietnia 2010 r. w rejonie Smoleńska wraz z Prezydentem RP prof. Lechem Kaczyńskim, jego żoną Marią i wieloma innymi ważnymi osobistościami na pokładzie).

Od 1956 r. w Lotnictwie Wojskowym LWP użytkowano również śmigłowce. Jako pierwsze trafiły do nas wielozadaniowe Mi-1 (produkowane w PRL na licencji jako SM-1; służyły do początku lat 80. XX w.). Od lat 1958-1960 uzupełniały je produkowane lokalnie śmigłowce SM-2 (łącznie wyprodukowano 76 maszyn; wycofane ostatecznie w 1979 r.). Od 1968 r. zaczęto użytkować śmigłowce wielozadaniowe Mi-2 oraz Mi-8, które z czasem zostały uzupełnione przez Mi-17. Oprócz wymienionych, przyjęto na uzbrojenie również śmigłowce amfibijne (tzn. zdolne do lądowanie na powierzchni wody) typu Mi-14 oraz ciężkie śmigłowce transportowe Mi-6 (3 szt.; wycofane w 1990 r.). Od 1976 r. na uzbrojenie zaczęły trafiać pierwsze śmigłowce szturmowe Mi-24, które służą, obok Mi-2, -8 i -17 w Siłach Powietrznych RP do chwili obecnej.

Oprócz wymienionych typów statków powietrznych, w lotnictwie polskim używano także samoloty łącznikowe, rozpoznawcze  i wielozadaniowe. Początkowo misję te wypełniały samoloty Jak-11, od 1955 r. zaczął się kilkudziesięcioletni okres użytkowania samolotów Antonow An-2, popularnych „Antków”5. Od 1968 r. dołączył do nich samolot Wilga 35P, który był wojskową dyspozycyjną wersją maszyny PZL-104 Wilga.Mig-15 w barwach polskiego lotnictwa

Gwałtowny rozwój lotnictwa powodował jego kolejne zmiany strukturalne. W roku 1962 rozdzielono je ponowie na Wojska Lotnicze i Wojska Obrony Powietrznej Kraju. Ta struktura funkcjonowała nieprzerwanie przez 28 lat, choć w tym okresie była kilkukrotnie mniej lub bardziej modyfikowana, zaś niektóre jednostki zmieniły w międzyczasie swoją nazwę i numerację.

Warto też pokrótce wspomnieć o jednostkach obrony przeciwlotniczej będących integralną częścią Wojsk OPK. Przeznaczone one były do obrony obszarów o dużym zagęszczeniu ludności, wojsk oraz ważnych obiektów strategicznych, tak wojskowych jak i administracyjno-państwowych, które znajdowały się na terytorium PRL, przed działaniami środków napadu powietrznego przeciwnika. Ich model organizacyjny wzorowany był na rozwiązaniach przyjętych w Armii Radzieckiej (system dywizyjno-brygadowo-pułkowy), co wynikało z faktu ich włączenia w zintegrowany system obrony powietrznej państw Układu Warszawskiego. W skład wojsk OPK w 1981 r. roku wchodziły: 2 dywizje artylerii OPK (1. oraz 3.; skupiały zarówno jednostki uzbrojone w lufowe jak i rakietowe środki opl), 2 brygady (26. Brygada Artylerii OPK i 4 . Brygada Rakietowa OPK), 2 samodzielne pułki rakietowe (78. i 79.) oraz 81. Samodzielny pułk artylerii opk. Siły te uzupełniało 11 pułków lotnictwa myśliwskiego OPK (1.,10.,11.,13.,26.,25.,28.,34.,39.,45.,62.) oraz 3 brygady radiotechniczne (1. BR w Warszawie, 2. BR w Bydgoszczy i 3 BR. we Wrocławiu). Struktura ta przetrwała z niewielkimi zmianami do 1990 r.

Wraz z początkiem lat 80. XX w., dywizje lotnictwa szturmowo-rozpoznawczego przeformowano w dywizje lotnictwa myśliwsko-bombowego. Reorganizacji uległy także mniejsze jednostki. Ostatecznie na dzień 1 stycznia 1990 r. struktura organizacyjna Lotnictwa Wojskowego LWP przedstawiała się następująco:

          1. Dowódcy Wojsk Obrony Powietrznej Kraju podporządkowane były:

  • 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK „Warszawa” w Mińsku Mazowieckim,
  • 10 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Ludowych Partyzantów Ziemi Krakowskiej w Łasku,
  • 11 Brandenburski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK we Wrocławiu,
  • 28 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK w Słupsku,
  • 34 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK w Gdyni,
  • 62 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu.

    2. Dowódcy Wojsk Lotniczych podporządkowane były:

  • 2 Brandenburska Dywizja Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego w Pile,
  • 3 Brandenburska Dywizja Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego w Świdwinie,
  • 4 Pomorska Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego im. gen. bryg. pil. Józefa Smagi w Malborku,
  • 61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy w Białej Podlaskiej,
  • 58 Lotniczy Pułk Szkolny w Dęblinie,
  • 60 Lotniczy Pułk Szkolny w Radomiu,
  • 13 Pułk Lotnictwa Transportowego w Krakowie,
  • 32 Pułk Lotnictwa Rozpoznania Taktycznego w Sochaczewie,
  • 49 Pułk Śmigłowców Bojowych w Pruszczu Gdańskim,
  • 56 Pułk Śmigłowców Bojowych w Inowrocławiu,
  • 37 Pułk Śmigłowców Transportowych w Łęczycy,
  • 47 Szkolny Pułk Śmigłowców w Nowym Mieście,
  • 36 Specjalny Pułk Lotnictwa Transportowego w Warszawie.

Wraz z upadkiem komunizmu i rozpadem Układu Warszawskiego rozpoczął się nowy okres w historii polskiego lotnictwa wojskowego. 1 lipca 1990 roku ponownie połączono Wojska Lotnicze  i Wojska Obrony Powietrznej Kraju, tworząc jednolite Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej. Nadchodzące lata miały się okazać okresem największych zmian sprzętowych, strukturalnych i doktrynalnych w historii polskiego lotnictwa wojskowego.

Autor: Daniel Kasprzycki

Przypisy
1 Piotrowski P., System obrony powietrznej Polski w latach 1945-1958, „Nowa Technika Wojskowa” nr 8/1998, s. 14-20.
2 Oficerska Szkoła Lotnicza im. Jana Krasickiego w Dęblinie, Oficerska Szkoła Lotnicza im. Żwirki i Wigury w Radomiu, Techniczna Oficerska Szkoła Wojsk Lotniczych im. gen. Walerego Wróblewskiego w Oleśnicy, Oficerska Szkoła Radiotechniczna w Jeleniej Górze, Centrum Szkolenia Lotniczego.
3 Wydział Lotniczy Akademii Sztabu Generalnego WP im. gen. broni K. Świerczewskiego, Wojskowa Akademia Techniczna im. gen. Jarosława Dąbrowskiego, Wojskowa Akademia Polityczna im. Feliksa Dzierżyńskiego.
4 Liczba egzemplarzy z podziałem na wersje: 25 MiG-21F-13, 84 MiG-21PF, 132 MiG-21PFM, 36 MiG-21R, 36 MiG-21M, 120 MiG-21MF, 72 MiG-21bis, 11 MiG-21U, 12 MiG-21US, 54 MiG-21UM
5 Ostatni lot „Antka” w Siłach Powietrznych RP odbył się 14 grudnia 2012 r. Uroczystość pożegnalna odbyła się na lotnisku Radom-Sadków, Zalesiński Ł., ŻEGNAJ, ANTKU, http://polska-zbrojna.pl/home/articleinmagazineshow/6236?t=ZEGNAJ-ANTKU

Zdjęcia
1. Antonow An-2 zwany „Antkiem”, który służył w polskim lotnictwie wojskowym i cywilnym przez kilkadziesiąt lat (Polska Zbrojna).
2. Samolot myśliwski MiG-23MF w barwach lotnictwa wojskowego RP należący do 28 PLM w Słupsku – Redzikowie (http://pl.uzbrojenie.wikia.com).
3. MiG-21 z 3 Eskadry Lotnictwa Taktycznego (http://lotniczapolska.pl/MiG-21).
4. Lekki śmigłowiec wielozadaniowy Mi-2 sfotografowany w bazie lotniczej w Krzesinach (Wikimedia Commons).
5. Mig-15 w barwach polskiego lotnictwa (Karol Placha Hetman).


Bibliografia
1. Domański J., Klimaszewska Z., Stanczykiewicz E., Encyklopedia Lotnictwa Wojskowego. Samoloty i śmigłowce wojskowe T.14, Bellona, Warszawa 1994.
2. Gruszczyński J., Historia lotnictwa w Polsce, Carta Blanca, Warszawa 2011.
3. Krzemiński Cz., Polskie lotnictwo wojskowe 1945-1980: zarys dziejów, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1989.
4. Leksykon wiedzy wojskowej, J. Urbanowicz (red.), Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979.
5. Piotrowski P., System obrony powietrznej Polski w latach 1959-1990, część I, „Lotnictwo Wojskowe. Magazyn Miłośników Lotnictwa Wojskowego” Nr 2 (23), marzec-kwiecień 2002.
6. Idem, System obrony powietrznej Polski w latach 1959-1990, część II, „Lotnictwo Wojskowe. Magazyn Miłośników Lotnictwa Wojskowego” Nr 3 (24), maj-czerwiec 2002.
7. Idem, System obrony powietrznej Polski w latach 1959-1990, część III, „Lotnictwo Wojskowe. Magazyn Miłośników Lotnictwa Wojskowego” Nr 4 (25), lipiec-sierpień 2002.
8. Polskie lotnictwo wojskowe 1945-2010: rozwój, organizacja, katastrofy lotnicze, J. Zieliński (red.), Bellona; Wojskowe Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne "SWAT", Warszawa 2011.

Komentarze   

0 #1 Sherrill 2017-04-18 22:35
It's difficult to find knowledgeable people in this particular topic,
however, you seem like you know what you're talking about!
Thanks

Look at my weblog :: перейти на сайт (geschenkefuermaenner.info: http://geschenkefuermaenner.info/)
Cytować

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Samoloty Cywilne

Samoloty Wojskowe

ZLOT 2014