USAF to study effects of noise exposure on health
There is a thing connected to aviation from its beginning. It’s the noise. In the early decades of the aviation development, when most of the airplanes were equipped with propeller engines, that was not a big deal but now, with many aircraft equipped with powerful jet engines, it is. That is the main reason the U.S. Air Force (USAF) is set to begin ...
Czy w Boguszynie powstanie lotnisko użytku wyłącznego?
Lotnisko to także, a może przede wszystkim kwestia bezpieczeństwa regionu i właśnie temu aspektowi poświęcone było spotkanie 8 kwietnia 2016 r. w Boguszynie, którego organizatorem był wójt Stanisław Longawa. Zaproszeni zostali przedstawiciele instytucji, które bezpośrednio bądź pośrednio odpowiadają za bezpieczeństwo osób, mienia i środowiska...
Chińskie czy Tajwańskie Siły Powietrzne?
Wielki boom ekonomiczny na przełomie XX i XXI w., znacznie przyspieszył tak ilościowy jak i jakościowy rozwój chińskich sił zbrojnych – w tym lotnictwa. Do 2003 r. zakupiono w Rosji myśliwce Su-30MKK (76 egz.) oraz Su-30 MKK2 (24 egz.). W Rosji zamówiono samoloty transportowe Ił-76 oraz samoloty cysterny Ił-78. Chiny wyprodukowały także ...

Czasy kiedy Tajwan uchodził za niezdobytą wyspę bezapelacyjnie odeszły już do przeszłości. Zadecydował o tym znaczący wzrost potencjału wojskowego Chin, zwłaszcza w ostatnim dziesięcioleciu. Przewaga liczebna armii chińskiej z roku na rok jest coraz większa, a ilość obok jakości używanego sprzętu staje się coraz bardziej imponująca. Mimo to Tajwan kontynuuje - na miarę możliwości, rozbudowę potencjału militarnego1.
8 Tajwańskie samoloty wielozadaniowe F 16A                                                       Fot. 1 Tajwańskie samoloty wielozadaniowe F-16A (blogs.star-telegram.com)


Budżet obronny Tajwanu stanowi obecnie 15,7% budżetu państwa i jest równy 10,5 mld USD rocznie, co stanowi z kolei 2,54% PKB. Dla porównania Chiny wydają na swoje siły zbrojne 145 mld USD rocznie, co stanowi 2,1% PKB. Początkowo na Tajwanie planowano zwiększenie wydatków na obronność do 3% PKB, ale kryzys ekonomiczny z lat 2007-2008 mocno zaszkodził tajwańskiej gospodarce, która do taj pory odzyskuje siły. Zwiększenie wydatków na obronność w najbliższym czasie niestety nie wydaje się możliwe2.

Lotnictwo Tajwanu obok Marynarki Wojennej i Wojsk Lądowych, jest jednym z trzech filarów obrony wyspy. Analizując współczesne konflikty zbrojne i światowe trendy w rozwoju uzbrojenia oraz taktyki można stwierdzić, iż jest to filar najważniejszy, albowiem dziś już niemal za pewnik można przyjąć, że o sukcesie operacji militarnych będzie decydowała w znacznej mierze zdolność do utrzymania lub wywalczenia (i utrzymania) przewagi w powietrzu. W planach obronnych Tajwanu jest to podstawowy cel wyznaczony jego siłom powietrznym (patrz tutaj - Zestawienie porównawcze możliwości Chin i Tajwanu)

Dowództwo Sił Zbrojnych Tajwanu doskonale zdaje sobie sprawę, że w przypadku chińskiej agresji bazy lotnicze staną się oczywistym i pierwszym celem. Chiński 2. Korpus Artylerii stacjonujący na obszarze Chin najbliżej położonym względem Tajwanu, posiada ok. 1500 konwencjonalnych pocisków balistycznych krótkiego zasięgu, które w razie wojny zostałyby użyte do podjęcia próby obezwładnienia tajwańskiego lotnictwa poprzez dokonanie zniszczenia jego baz lotniczych. Szacuje się, że w każdą bazę średnio mogłoby trafić nawet ponad 50 pocisków balistycznych krótkiego zasięgu3.

Zdając sobie sprawę z ogromu potencjalnego zagrożenia, Tajwan wyposażył każdą bazę lotniczą w system RSSS (ang. Rapid Runway Repair System, pol. System Szybkiej Naprawy Pasa Startowego). Używany jest także system Portarrest P-IV umożliwiający szybkie wyhamowywanie lądujących samolotów w przypadku uszkodzenia pasa startowego.

Jedno z najciekawszych rozwiązań obronnych zastosowano w Bazie Lotniczej Chinsan, gdzie schrony dla samolotów wydrążono ogromnym nakładem sił i środków, w zboczu sąsiadującej z nią góry. Schrony te mogą pomieścić do 100 samolotów (F-16 i Mirage 2000-5). Każdy z dwóch pasów startowych bazy ma długość 2286m zaś ona sama posiada silną obronę przeciwlotniczą tak jak wszystkie pozostałe bazy i obiekty strategiczne.

Obrona przeciwlotnicza także zastosowała ciekawe rozwiązanie, bardzo rzadko spotykane na świecie. Trzonem obrony przeciwlotniczej są rakietowe zestawy ziemia-powietrze typu Tien Kung II rodzimej produkcji. Mają one zasięg 201 kilometrów. Najbardziej interesujący jest jednak sposób ich umieszczenia - są to mianowicie żelbetonowe, potężnie umocnione, wykopane w ziemi silosy. Mimo, iż są one stacjonarne i dobrze zamaskowane, to nawet w przypadku ich wykrycia, zniszczenie tego typu stanowisk byłoby bardzo trudne dla chińskiego lotnictwa, choć rzecz jasna nie niemożliwe. Tajwan posiada 6 baz/stanowisk wyposażonych w baterie TK II z których każda składa się z 2 radarów wskazujących cele, 80 umieszczonych w silosach pocisków ziemia – powietrze oraz jednostek obsługi i zabezpieczenia. Tajwan używa także zestawów rakiet ziemia-powietrze Patriot PAC-2 i PAC-3. Mają one zasięg ok. 45km i mogą razić cele przemieszczające się na wysokości do 20km. Dywizjony Patriotów są rozmieszczone przede wszystkim wokół najważniejszych ośrodków miejskich.

W jaki sposób mogłaby przebiega obrona wyspy? To zależy od posunięć realizowanych przez Chiny. Pewnym jest, że pierwsze uderzenie i zadanie odparcia Chińskiej inwazji wezmą na siebie marynarka wojenna i lotnictwo. Pewnym jest także, że z uwagi na ogrom potrzebnych środków, Chinom nie uda się ukryć przygotowań do ewentualnej inwazji. Wobec wielkiej przewagi liczebnej armii chińskiej najprostszym sposobem jest zadanie jej możliwie jak największych strat, czyli zaatakowanie chińskiej floty i jednostek transportujących wojska. Korzyści są w takim wypadku podwójne – po pierwsze eliminując flotę w tym transportowe jednostki pływające, zmniejsza się zarówno potencjał wrogich sił lądowych jak i możliwości przewożenia kolejnych oddziałów. Należy zdawać sobie także sprawę, że utraconych transportowych jednostek pływających nie da się tak szybko zastąpić, także - co należy podkreślić - ewentualna bitwa powietrzno-morska będzie miała decydujące znaczenie. Ponieważ Chinom niemal na pewno nie uda się osiągnąć elementu zaskoczenia, te oddziały chińskie, którym jakoś uda się mimo strat dotrzeć na Tajwan, spotkają się z twardym oporem zawczasu przygotowanych do obrony sił tajwańskich, które będą wyprowadzały zmasowane kontrataki celem zniszczenia ewentualnych przyczółków i uniemożliwienia ich ewentualnej rozbudowy.

Nie da się wobec powyższego ukryć, że ewentualna próba dokonania inwazji, będzie się wiązała dla Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (ChALW) z ogromnymi stratami w ludziach i sprzęcie nie mówiąc już o konsekwencjach na arenie międzynarodowej, jak i możliwości wywołania międzynarodowego konfliktu zbrojnego na obszarze Pacyfiku.

Aktualny, zakrojony na bezprecedensową skalę program modernizacji chińskiego lotnictwa wojskowego wzbudza konsternację u większości sąsiadów Chin, w szczególności tych państw regionu Azji i Pacyfiku, które mają z nimi ciągnące się od wielu lat spory terytorialne i polityczne.

Jeszcze kilkanaście lat temu chińska doktryna militarna zakładała defensywną strategię lotnictwa wojskowego w ewentualnych konfliktach zbrojnych. Obecnie można zaobserwować zwrot o 180 stopni. Chińskie lotnictwo staje się dziś stopniowo coraz bardziej niebezpiecznym przeciwnikiem a ich plany zakładają agresywne prowadzenie działań wojennych. Jednocześnie w Chinach opracowywana jest zaadaptowana do ich specyficznych warunków taktyka działania. Przykładowo zdając sobie sprawę z wyższości potencjalnych przeciwników w zakresie wyszkolenia pilotów oraz w umiejętności prowadzenia walk powietrznych chińskie kręgi decydentów wojskowych w dokonywanych przez siebie analizach wykazują konieczność zaatakowania i rozbicia przeciwnika jeszcze na ziemi, zanim większość jego samolotów zdąży wzbić się w powietrze by nawiązać walkę4. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie zakłada się uzyskania całkowitej dominacji w powietrzu, ale na osiągnięcie przejściowej lokalnej przewagi, umożliwiającej realizację założonych celów strategicznych5. Istotnym jest też, że ewentualnej wojny Chin z Tajwanem nie da się analizować w oderwaniu od niemal pewnej interwencji USA po stronie swojego tajwańskiego sojusznika.

Analitycy amerykańscy oceniają, że w ciągu najbliższych nadchodzących dekad, chińskie lotnictwo będzie głównym zagrożeniem dla lotnictwa i floty USA oraz największym od czasu Zimnej Wojny. Będzie to związane ze wzrostem potencjału militarno-gospodarczego Chin i spadku znaczenia Rosji, którą Chiny zastąpią jako główny adwersarz USA6.

W przypadku ewentualnej konfrontacji z Chinami, Siły Zbrojne USA będą musiały zmierzyć się z kilkoma kluczowymi problemami:
•  Jeśli wojska USA wesprą Tajwan w ewentualnej konfrontacji z Chinami, będą musiały liczyć się z odwetowymi atakami na bazy i zgrupowania wojsk na całym obszarze zachodniego Pacyfiku, włączając w to Japonię, Filipiny i Koreę Pd.,
•  Pomiędzy Chinami a USA i ich azjatyckimi sojusznikami dojdzie na 100% do wojny cybernetycznej, która aktualnie może być równie niebezpieczna i groźna jak wojna konwencjonalna,
•  Ważny aspektem będzie także wojna elektroniczna, toczona na lądzie, morzu i w powietrzu na skalę niespotykaną od czasów Zimnej Wojny7.

Aktualnie głównym filarem, na którym opiera się chińska strategia są założenia określane w USA jako A2/AD czyli Anti Acces Area Denial (pl. Zabezpieczenie Obszaru Przed Dostępem). Strategia A2/AD jest dość specyficzna. Zakłada ona zmasowane, zintegrowane użycie różnych systemów uzbrojenia lotnictwa, marynarki wojennej i wojsk lądowych i stworzenie strefy do której będzie maksymalnie utrudniony dostęp sił potencjalnego przeciwnika. Oznacza to przede wszystkim walkę z wrogą marynarką wojenną i lotnictwem na obszarze położonym kilkaset kilometrów od terenu kontynentalnych Chin wyznaczanym przez tzw. Pierwszy/Wewnętrzny Łańcuch Wysp, który tworzą w ogólnym zarysie - od północy: Wyspy Japonii, Archipelag Ryukyu, Tajwan, Luzon (północna, największa wyspa archipelagu Filipin) i Borneo. Drugim/Zewnętrznym łańcuchem wysp są z kolei Wyspy Marshalla (na wyspie Guam znajduje się duża amerykańska baza), Palau i Nowa Gwinea. Chińczycy zakładają, że tu nastąpi koncentracja sił amerykańskich i z tego rejonu wyruszy ewentualne kontruderzenie idące np. z odsieczą Tajwanowi8.

Wspomniana koncepcja stale się rozwija. Przykładowo już dziś chińskie rakiety krótkiego zasięgu mogą teoretycznie osiągnąć cele w Korei Południowej, wyspach macierzystych Japonii czy na Okinawie, nie mówiąc już o Tajwanie. Chiński balistyczny rakietowy zestaw przeciwokrętowy typu DF-21D ASBM o zasięgu 1480 km może stanowić pewne zagrożenie nawet dla operujących w znacznej odległości od lądu Lotniskowcowych Grup Uderzeniowych US NAVY. Ważnym elementem tej koncepcji są także okręty podwodne. Pamiętać też należy  o zestawach przeciwlotniczych produkcji rosyjskiej typu S-300 i S-400, które muszą być brane pod uwagę ze względu na ich daleki zasięg. Mają one możliwość, skutecznego ograniczenia lotów bojowych nawet nad obszarem Tajwanu. Jest to jeden z ciekawych przykładów, jak broń przeciwlotnicza, a więc w swej naturze stricte defensywna, może być użyta w charakterze ofensywnym9.

Ewolucja chińskiej doktryny militarnej wraz z całościową modernizacją sił zbrojnych są czynnikami z którymi należy się liczyć. Wskażmy więc zdolności operacyjne jakie Chiny chcą osiągnąć do 2025 r.10:
• Zdolność A2/AD na obszarze do 500 mil od wybrzeża kontynentalnych Chin (uzyskiwanie czasowej przewagi, zwalczanie instalacji naziemnych, strefowe zwalczanie zgrupowań okrętów),
• Zdolność do atakowania pociskami balistycznymi (konwencjonalnymi i nuklearnymi) różnych celów na obszarze Azji Wschodniej, Południowej i Południowo-Wschodniej,
•  Zdolność do pokonania systemu obrony przeciwlotniczej potencjalnych azjatyckich przeciwników,
•  Zdolność do operowania grupami okrętów wojennych (nawodnych i podwodnych) do 1000 mil od wybrzeży Chin,
•  Zdolność do ustanowienia powietrzno-morskiej blokady każdej wyspy w odległości 200 mil od wybrzeża kontynentalnych Chin,
• Zdolność do przerzucenia 3-4 w pełni wyekwipowanych dywizji (ok. 45000 - 60 000 żołnierzy i kilkanaście tysięcy sztuk sprzętu wojskowego) na odległość do 200 mil od wybrzeża kontynentalnych Chin, za pomocą transportu lądowego, morskiego lub powietrznego.

Jest także druga strona medalu. Choć założenia chińskie na papierze wyglądają groźnie, pamiętać należy, iż budżet militarny ChRL jest o wiele mniejszy niż USA i wprowadzenie wszystkich tych planów w życie z takim rozmachem jaki jest planowany może być dla Chin niezwykle trudnym przedsięwzięciem strategiczno-operacyjnym. Problemem w zastosowaniu tej strategii może być także rozległy obszar Państwa Środka. Na dodatek USA zdecydowanie górują nad Chinami w takich dziedzinach jak logistyka, zdolność do osiągania gotowości bojowej, poziom wyszkolenia i posiadanego doświadczenia. Trzeba także zaznaczyć, że USA również „nie spoczywają na laurach” i dostosowują się do nowej sytuacji militarnej, czego najlepszym przykładem jest wprowadzanie nowych, precyzyjnych broni dalekiego zasięgu (np. takich jak JASSM), czy też samolotów (F-22 Raptor, F-35 JSF) oraz okrętów wykonanych w technologii stealth (niszczyciele klasy Zumwalt), którym w ciągu najbliższych kilkunastu lat Chińczycy nie będą mogli się w skuteczny sposób przeciwstawić, z uwagi na ich zaawansowanie technologiczne i nikłe możliwości ich wykrywania. A to tylko przysłowiowy „czubek góry lodowej” jeśli chodzi o najnowsze systemy uzbrojenia projektowane lub wprowadzane do służby przez Stany Zjednoczone, państwo, którego wydatki zbrojenia są przecież większe niż wszystkich pozostałych państw świata razem wziętych (sic!).

Jeśli nie wojna to …?
Stwierdziliśmy już, że sytuacja militarna Chin powoli się polepsza a osiągnięcia w modernizacji Chin zwróciły uwagę całego świata. Ogólna siła narodowa Chin znacznie wzrosła, poprawiły się standardy życia obywateli, dokonano postępów w sprawie wspólnych podstaw politycznych w "1992 Consensus", a tym samym w rejonie Cieśniny stosunki uległy poprawie. Chiny dokonały postępów w stosunkach z krajami rozwiniętymi, wzmocniły we wszystkich aspektach dobrosąsiedzką przyjaźń z krajami sąsiadującymi i pogłębiły swoją przyjaźń z krajami rozwijającymi się. Odgrywają także aktywną i konstruktywną rolę w wielostronnych relacjach, co w szczególności podnosi ich międzynarodową pozycję i wpływy. W ten sposób CHRL dążą do otwarcia strategii wzajemnych korzyści, promowania budowy harmonijnego świata oraz do realizacji nowej koncepcji bezpieczeństwa wyposażonego we wzajemne zaufanie, wzajemne korzyści, równość. Być może nawet będą rozstrzygać międzynarodowe spory i kwestie związanych z miejscami aktywnych działań (hot spot) w sposób pokojowy. A co dalej za tym idzie? Będą zachęcać do rozwoju dialogu bezpieczeństwa i współpracy z innymi krajami oraz sprzeciwiać się rozszerzeniu sojuszy wojskowych, aktów agresji i ekspansji. Oznaczać to może, że Chiny nie będą dążyć do angażowania się w militarną wojnę po to, aby nie utracić bezpowrotnie swojego statusu. Wojna z Tajwanem rozpoczęłaby w regionie kolejne konflikty zbrojne, a widoczny postęp technologiczny i zwiększanie się potencjalnie możliwego obszaru konfrontacji, mógłby szybko eskalować i wymknąć się spod kontroli, przynosząc w efekcie trudne do przewidzenia konsekwencje. Utworzyłby się także blok państw działających w ramach grupy ASEAN potępiających działania chińskie. Najbardziej prawdopodobnym wyjściem jest więc dominacja ekonomiczna, która sprawi w końcu, że Tajwan na tyle zbliży się do Chin, że zostanie wchłonięty.

Reasumując, wielka geopolityczna gra, której uczestnicy pozycjonują się nawzajem względem siebie, walcząc o ekonomiczne korzyści i polityczne wpływy nabiera tempa. Przyszłość Azji w dużej mierze będzie teraz zależeć od kolejnych kroków ChRL - czy Chiny zdecydują się rzucić wyzwanie USA i ich azjatyckim sojusznikom, w tym przede wszystkim Tajwanowi? Czy zastosują raczej politykę całkowitego uzależnienia ekonomicznego do tego stopnia, aż proces połączenia przebiegnie przy poszanowaniu warunków obu stron - narodowej jedności i szerokiej autonomii? A może ...? Ale o tym w kolejnej części artykułu...

Autorzy: Sylwia Książek
             Daniel Kasprzycki

 

Bibliografia:
1. AirSea Battle. A Point-of-Departure Operational Concept, van Tol J. (red.), Center for Strategic and Budgetary Assessments, Washington, 2010
2. Cliff R., Fei J. F., Hague E., Heginbotham E., Stilliom J.,Shaking the Heavens and Splitting the Earth. Chinese Air Force Employment Concepts in the 21st Century, RAND Corporation, Santa Monica 2011.
3. Czarnotta Z., Moszumański Z., Chiny-Wietnam, Wydawnictwo Altair, Warszawa 1995.
4. Global Firepower, www.globalfirepower.com.
5. Goodwin P.H. B., PLA Doctrine and Strategy: Mutual Apprehension in Sino-American Military Planning,  http://www.globalsecurity.org.
6. Hallon R. P., Cliff R., Saunders P. C., The Chinese Air Force. Evolving Concepts, Roles, and Capabilities, Center for the Study of Chinese Military   Affairs, Washington 2012.
7. Hickey D. V., Dilemmas for US Strategy. Imbalance in the Taiwan Strait, Strategic Studies Institute, Carlisle 2013.
8. McCarthy Ch. J. Major, Anti-Access/Area Denial: The Evolution of Modern Warfare, US Naval War College, Newport, b.d.w.
9. Ministry of National Defense of the People's Republic of China, http://eng.mod.gov.cn.
10. Ministry of National Defense R.O.C., https://www.mnd.gov.tw/english/.
11. Moszumański Z., Czarnotta-Mączyńska J., Ussuri ’69, Wydawnictwo Altair, Warszawa 1997.
12. Newdick T., Cooper T., Siły powietrzne świata od 1990 do dziś, Vesper, Poznań 2011.
13. Swaine M. D., Mulvenon J. C., Taiwan's Foreign and Defense Policies. Features and Determinants, RAND Corporation, Santa Monica, 2001.
14. World Air Forces 2015, Flightglobal Insight Special Report, Sutton 2015.

Przypisy:

1 Lamrani O., As China Advances, Taiwan's Military Strategy Changes, https://www.stratfor.com.
2 Mizokami K., How Taiwan Would Defend Against a Chinese Attack, http://news.usni.org.
3 Ibidem.
4 Analysis of Chinese Military Doctrine Indicates China Could Pose Serious Challenge to U.S. and Allied Air Forces, RAND Corporation, http://www.rand.org.
5 Cliff R., Fei J. F., Hague E., Heginbotham E., Stilliom J.,Shaking the Heavens and Splitting the Earth. Chinese Air Force Employment Concepts in the 21st Century, RAND Corporation, Santa Monica 2011, s. 17.

6 Analysis of Chinese Military Doctrine …
7 Cliff R., Fei J. F., Hague E., Heginbotham E., Stilliom J., Shaking the Heavens and Splitting the Earth. Chinese Air Force Employment Concepts in the 21st Century, RAND Corporation, Santa Monica 2011.
8 McCarthy Ch. J. Major, Anti-Access/Area Denial: The Evolution of Modern Warfare, US Naval War College, Newport b.d.w., s. 4.
9 Ibidem.
10 Swaine M. D., Mulvenon J. C., Taiwan's Foreign and Defense Policies. Features and Determinants, RAND Corporation, Santa Monica, 2001, s. 131.

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Samoloty Cywilne

Samoloty Wojskowe

ZLOT 2014